Szachy wciągają

Kolejna z cyklu łamigłówek szachowych, jej twórcą jest znany problemista amerykański doby XIX i XX wieku William Anthony Shinkman (1847 - 1933). Obok swojego Samuela Loyda, Shinkman położył podwaliny pod rozwój kompozycji szachowej na świecie. Szacuje się, że w ciągu swojej 50-letniej (albo i dłuższej, zaczął tworzyć od około 1870 roku) kariery stworzył ponad 3500 prac i zadań szachowych wszelkiego typu. Wynik godny podziwu.

Spójrzmy na pozycję niżej:

Czarne są na posunięciu, pytanie brzmi: ile ruchów potrzebnych jest czarnym do tego, aby czarny król czarny król zbił białego skoczka?

Dodatkowo trzeba spełnić trzy warunki:

1. biały skoczek nie wykonuje żadnego ruchu (posunięcia wykonują tylko czarne)

2. czarne pionki również nie mogą ruszyć się

3. król nie może "wejść" pod szach (przykładowo w tej pozycji nie mógłby stanąć na polu g2, f3)

Biorąc pod uwagę powyższe warunki, pierwszym ruchem czarnych w tym ustawieniu będzie zatem 1. Gf1 - co dalej, to już pozostawiam czytelnikom do namysłu.

Czy zdarzyło się wam wygrać z pozoru kompletnie przegraną partię dzięki "uprzejmości" przeciwnika, popełniającego rażący błąd? Myślę, że każdy może przywołać ze swojej pamięci co najmniej jeden przykład takiej partii, ale jeśli jeszcze nie mieliście okazji doświadczyć takiej sytuacji, to jeden taki przykład zamieszczam niżej.

Poniższa pozycja pochodzi z partii, granej na początku XX wieku w Wiedniu. Białymi grał Julius Perlis (1880 -1913), urodzony w Białymstoku austriacki mistrz szachowy przełomu XIX i XX wieku, czarnymi nieznany z imienia i nazwiska przeciwnik (najpewniej amator szachowy, bywalec wiedeńskich kawiarni szachowych)

Perlis, z racji swojej przewagi w prezentowanych umiejętnościach szachowych, dał swojemu przeciwnikowi na starcie hetmana for. W trakcie przebiegu rozgrywki nie udało mu się wyrównać szans i partia wydaje się być przegrana "dokumentnie" dla białych, ale, jak mawiał Ksawery Tartakower, partia szachów jest zwykle opowieścią o 1001 omyłkach, więc pojawia się cień nadziei. Białe upatrują swoich szans w położeniu czarnego hetmana, który jest nieco "uwięziony" w rogu szachownicy.

Białe odpowiedziały całkiem naturalnie 2. Gxh3 po czym nastąpiła równie "naturalna", automatyczna odpowiedź czarnych 2...Hxh3+?? W wyniku jednego ruchu sytuacja na szachownicy ulega zwrotowi o 180 stopni, gdyż po odpowiedzi białych 3. Kg1 okazuje się, że czarne przegrywają...

Nawiązując do mojego krótkiego wyzwania, przedstawionego na Facebooku, dla przypomnienia:

(...)ustawienie takiej pozycji na szachownicy, w której czarne są na posunięciu, posiadają hetmana i dwie lekkie figury, białe mają tylko dwa pionki i mimo to czarne przegrywają"

Zgodnie z zapowiedzią, niżej zamieszczam rozwiązanie.

Pozycja jest o tyle niezwykła, że w przypadku gdyby hetman stał na każdym innym polu niż g5 , czarne miałyby łatwą wygraną. 

Drugi paradoks tkwi w tym, że czarne przegrywają, bo mają za dużą przewagę materialną. Gdyby zdjąć z szachownicy gońca lub skoczka to czarne osiągają remis.

Przy okazji polecam zapoznać się z poniższym filmikiem - zaprezentowana wyżej pozycja pochodzi bowiem z jednego z bardzo znanych zadań szachowych o charakterze końcówki, autorstwa rosyjskiego problemisty Leopolda Mitrofanowa (1932-1992). Zadanie to, powstałe w 1967 roku, ze względu na swoje piękno często bywa nazywane "studium tysiąclecia" - zyskało ono uznanie m.in. Garriego Kasparowa oraz Michaiła Tala

Krótki spoiler (podkreśl myszką po dwukropku, jeśli chcesz przeczytać): Magiczny ruch białym hetmanem na pole g5 zapada szczególności w pamięci :)

Więcej na temat zadania oraz Mitrofanowa na Wikipedii

Dzisiaj chciałbym przedstawić pewną łamigłówkę, liczącą sobie już ponad 150 lat. Jej twórcą jest amerykański szachista przełomu XIX i XX wieku Samuel Loyd. Amerykanin był prawdziwym geniuszem, przez duże G, w zakresie tworzenia zagadek logicznych i zadań wszelkiego typu, w tym oczywiście szachowych. Niektóre z jego najsławniejszych prac robiły furorę w ówczesnej Ameryce - oferowane były całkiem spore sumy, liczone w dolarach, za podanie prawidłowych rozwiązań.

Gorąco zachęcam do zapoznania się z twórczością Amerykanina, z tego co się orientuję to nawet istnieje możliwość pobrania specjalnej aplikacji na Iphone'a. Link do oficjalnej strony wklejam poniżej:

https://samloyd.com/

 

Łamigłówka powstała w 1866 roku i bazuje na podstawowych pojęciach szachowych (mat, pat). 

W tej pozycji brakuje czarnego króla. Polecenie brzmi:

Ustaw czarnego króla na takim polu, żeby:

a. białe mogły zamatować czarnych w jednym posunięciu

b. gdyby czarne były na posunięciu, to byłyby zapatowane (na szachownicy powstałaby pozycja patowa)

c. gdyby czarne były na posunięciu, to byłyby zamatowane (na szachownicy powstałaby pozycja matowa)

d. niezależnie od ustawienia białych figur: króla, hetmana i gońca, białe nie mogłyby zamatować czarnego króla

Pozycja po ustawieniu czarnego króla musi być zgodna z zasadami gry, czyli np. czarne nie mogą ustawić króla na polu b3, d3 etc. Czarne nie mogą też stawiać króla w miejscu białej figury, np. poprzez zdjęcie hetmana z pola g4 - to byłby sprytny manewr, ale nie jest on dozwolony w tej łamigłówce. 

Rozwiązanie białą czcionką niżej (zaznacz myszką pole niżej)

a. Należy ustawić czarnego króla na polu a8, białe wtedy mogą zamatować 1. Hc8#

b. Należy ustawić czarnego króla na polu h1 - powstaje pozycja patowa

c. Należy ustawić czarnego króla na polu e3 - powstaje pozycja matowa

d. To jest najciekawszy podpunkt - czarnego króla trzeba ustawić na polu g7. Niezależnie jak byłby ustawiony na szachownicy biały król, biały hetman i biały goniec, białe nie będą w stanie zamatować czarnego króla, jeśli będzie stał na tym polu

 Źródło: thetimes.co.uk

Sporo czasu minęło odkąd opublikowałem pierwszą zagadkę szachową, czas nieco nadrobić zaległości.

Poniższa łamigłówka stała się już bardzo znana, powiedziałbym nawet, że kultowa i została stworzona przez amerykańskiego matematyka Raymonda Smullyana i opublikowana w 1957 roku. Ten genialny Amerykanin, nomen omen na zdjęciach przypominający Gandalfa z Władcy Pierścieni (kto czytał lub oglądał film wie zapewne, że była to postać o dużym intelekcie), pasjonował się tworzeniem różnego rodzaju zagadek szachowych, najczęściej o charakterze tzw. analizy wstecznej.

Uściślając - czyli na podstawie jakiejś zaprezentowanej pozycji trzeba było wydedukować, co się działo we wcześniejszych ruchach na szachownicy - w jaki sposób doszło do powstania danej pozycji. Spójrzmy na diagram niżej:

Ktoś "zdjął" przed momentem białego króla z szachownicy i w efekcie powstała taka pozycja. 

Zadanie polega na:

1. Wskazaniu, na którym polu stał biały król przed "zdjęciem go" z szachownicy

2. Podaniu dwóch wcześniejszych ruchów (dwa ruchy białych, jeden ruch czarnych), które doprowadziły do powstania tej pozycji.

Rozwiązanie zamieszczam niżej białą czcionką (zaznacz myszką):

1. Biały król stał na polu c3

2. Pozycja początkowa; białe: Kb3, Ga4, c2, czarne: Kd1, Wb5, Gd4, b4

Sekwencja ruchów: 1. c4 bxc3 e.p + 2. Kxc3+